Πότε είναι υποχρεωτική η διαμεσολάβηση σε οικογενειακές διαφορές

Η διάσταση και ο χωρισμός αποτελούν μια από τις πιο δύσκολες περιόδους στη ζωή ενός ζευγαριού. Πέρα από το συναισθηματικό βάρος, συχνά ανακύπτουν πρακτικά και νομικά ζητήματα που χρειάζονται επίλυση, όπως η επιμέλεια των παιδιών, η διατροφή, και η διανομή της περιουσίας. Σε αυτές τις ευαίσθητες καταστάσεις, η ιδέα της προσφυγής στα δικαστήρια μπορεί να φαντάζει τρομακτική, χρονοβόρα και εξαιρετικά δαπανηρή. Ευτυχώς, υπάρχει ένας εναλλακτικός, πιο φιλικός και αποτελεσματικός δρόμος: η διαμεσολάβηση.

Στην Ελλάδα, ο νομοθέτης, αναγνωρίζοντας την ανάγκη για ταχύτερες και λιγότερο επώδυνες λύσεις στις οικογενειακές διαφορές, έχει καθιερώσει περιπτώσεις όπου η διαμεσολάβηση είναι υποχρεωτική. Το ερώτημα λοιπόν, πότε είναι υποχρεωτική η διαμεσολάβηση σε οικογενειακές διαφορές, είναι πιο επίκαιρο από ποτέ και η απάντηση μπορεί να σας βοηθήσει να βρείτε μια καλύτερη πορεία προς το μέλλον.

Γιατί η διαμεσολάβηση; Ένας φιλικός δρόμος για λύσεις

Η διαμεσολάβηση είναι μια δομημένη διαδικασία όπου ένα αμερόληπτο τρίτο πρόσωπο, ο διαμεσολαβητής, βοηθά τα μέρη μιας διαφωνίας να επικοινωνήσουν αποτελεσματικά και να βρουν κοινά αποδεκτές λύσεις. Δεν είναι δικαστής, δεν επιβάλλει αποφάσεις, αλλά διευκολύνει τον διάλογο.

Πλεονεκτήματα της διαμεσολάβησης:

• Ταχύτητα και Οικονομία: Είναι συνήθως πολύ πιο γρήγορη και λιγότερο δαπανηρή από την προσφυγή στα δικαστήρια.
• Απόρρητο: Ό,τι ειπωθεί κατά τη διάρκεια της διαμεσολάβησης παραμένει εμπιστευτικό.
• Έλεγχος: Εσείς, ως ζευγάρι, διατηρείτε τον έλεγχο των αποφάσεων, αντί να αφήνετε έναν δικαστή να αποφασίσει για εσάς.
• Διατήρηση Σχέσεων: Ειδικά όταν υπάρχουν παιδιά, η διαμεσολάβηση μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση μιας στοιχειώδους επικοινωνίας και συνεργασίας, κάτι που είναι ζωτικής σημασίας για την ομαλή ανατροφή τους.
• Ευελιξία: Οι λύσεις που βρίσκονται μέσω της διαμεσολάβησης είναι συχνά πιο δημιουργικές και προσαρμοσμένες στις μοναδικές ανάγκες της οικογένειάς σας.

Πότε γίνεται υποχρεωτική η διαμεσολάβηση σε οικογενειακές διαφορές στην Ελλάδα;

Με τον Νόμο 4640/2019, η υποχρεωτική αρχική συνεδρία διαμεσολάβησης (ΥΑΣ) εισήχθη και σε ορισμένες οικογενειακές διαφορές. Αυτό σημαίνει ότι, πριν προσφύγετε στα δικαστήρια για συγκεκριμένα θέματα, είστε υποχρεωμένοι να συμμετάσχετε σε αυτή την αρχική συνεδρία.

Ειδικότερα, η υποχρέωση αυτή αφορά διαφορές που μπορούν να επιλυθούν με δικαστική διαμεσολάβηση (άρθρα 214Α-214Ι του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας) και συγκεκριμένα:

• Διαφορές διατροφής.
• Διαφορές επικοινωνίας και επιμέλειας ανηλίκων τέκνων.
• Διαφορές που αφορούν την κατανομή της περιουσίας των συζύγων (κινητών και ακινήτων), εφόσον αυτές προκύπτουν από τη συζυγική σχέση (π.χ., αξίωση συμμετοχής στα αποκτήματα).
• Διαφορές από την παροχή εργασίας μεταξύ συζύγων.
• Διαφορές για την παροχή συζυγικής στέγης.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η υποχρεωτική αρχική συνεδρία δεν σημαίνει ότι πρέπει να καταλήξετε σε συμφωνία. Σημαίνει απλώς ότι πρέπει να ενημερωθείτε για τη διαδικασία και τις δυνατότητές της. Αν μετά την αρχική συνεδρία δεν επιθυμείτε να προχωρήσετε σε πλήρη διαμεσολάβηση, έχετε το δικαίωμα να επιλέξετε τον δικαστικό δρόμο.

Τι περιλαμβάνει η αρχική υποχρεωτική συνεδρία;

Κατά τη διάρκεια της αρχικής υποχρεωτικής συνεδρίας, ο διαμεσολαβητής σας ενημερώνει αναλυτικά για:

• Τη φύση και τη διαδικασία της διαμεσολάβησης.
• Τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά της σε σύγκριση με τη δικαστική οδό.
• Τον ρόλο του διαμεσολαβητή.
• Τις επιλογές που έχετε ως προς την επίλυση της διαφοράς σας.

Η συνεδρία αυτή διαρκεί συνήθως μία με δύο ώρες και μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε με την παρουσία και των δύο μερών και των πληρεξούσιων δικηγόρων τους, είτε ξεχωριστά με κάθε μέρος.

Εξαιρέσεις – Πότε δεν είναι υποχρεωτική;

Υπάρχουν και περιπτώσεις όπου η διαμεσολάβηση δεν είναι υποχρεωτική, όπως για παράδειγμα σε θέματα που αφορούν την έκδοση διαζυγίου (αν και μπορεί να γίνει εκούσια διαμεσολάβηση για τα παρεπόμενα του διαζυγίου) ή σε περιπτώσεις άμεσης ανάγκης για προσωρινή δικαστική προστασία (ασφαλιστικά μέτρα). Ωστόσο, ακόμα και σε αυτές τις περιπτώσεις, η εκούσια διαμεσολάβηση παραμένει μια εξαιρετική επιλογή.

Πρακτικές Συμβουλές για Ζευγάρια σε Διάσταση

Εάν βρίσκεστε σε διαδικασία διάστασης, οι παρακάτω συμβουλές μπορεί να σας φανούν χρήσιμες:

• Διατηρήστε την ψυχραιμία σας: Αν και δύσκολο, προσπαθήστε να προσεγγίσετε τα θέματα με λογική και όχι με ένταση.
• Εστιάστε στα παιδιά: Εάν υπάρχουν παιδιά, η προτεραιότητά σας πρέπει να είναι πάντα το δικό τους συμφέρον και η ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων του χωρισμού σε αυτά.
• Επικοινωνήστε: Ακόμα κι αν η επικοινωνία είναι δύσκολη, προσπαθήστε να διατηρήσετε ένα ανοιχτό κανάλι, ειδικά για τα πρακτικά ζητήματα.
• Ενημερωθείτε: Συμβουλευτείτε δικηγόρο για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις σας.
• Εξετάστε τη διαμεσολάβηση σοβαρά: Είναι μια ευκαιρία να βρείτε λύσεις χωρίς την εξουθενωτική διαδικασία των δικαστηρίων.

Η διαμεσολάβηση προσφέρει μια γέφυρα επικοινωνίας εκεί που οι δρόμοι φαίνονται να χωρίζουν. Είναι μια σύγχρονη και αποτελεσματική προσέγγιση για την επίλυση οικογενειακών διαφορών, δίνοντάς σας τη δυνατότητα να χτίσετε μια νέα αρχή με τους δικούς σας όρους, προστατεύοντας παράλληλα την ψυχική σας ηρεμία και το μέλλον των παιδιών σας.

Μην αφήσετε τις διαφωνίες να γίνουν πόλεμος. Δώστε μια ευκαιρία στην ειρηνική επίλυση. Η ομάδα μας είναι εδώ για να σας καθοδηγήσει σε κάθε βήμα. Κλείστε μια προκαταρκτική συνάντηση διαμεσολάβησης σήμερα και κάντε το πρώτο βήμα προς μια νέα αρχή.